Панядзелак, 10 Верасень 2018

Пасьля пяці пілігрымак – зноў на адваяваным месцы свабоды ля «сіняга дому»

Ацаніць гэты матэрыял
(2 галасоў)
Барыс Хамайда Барыс Хамайда

Цягам лета месьцічы толькі некалькі разоў маглі бачыць Барыса Хамайду на пляцоўцы ля «сіняга дому», дзе ён звычайна дзень у дзень распаўсюджвае незалежную прэсу. Калі ж найстарэйшы віцебскі апазыцыянэр нарэшце зноў зьявіўся на звыклым месцы, то ласкава пагадзіўся расказаць карэспандэнту ВВ, куды зьнік і дзе быў.

Высьветлілася, што за лета спадар Хамайда паўдзельнічаў ажно ў пяці пілігрымках. Як парафіянін грэка-каталіцкай грамады, ён прайшоў пешкі па Беларусі агулам больш за 550 кілямэтраў.

Барыс Ханонавіч, спадзяюся, нашым чытачам будзе цікава больш падрабязна даведацца пра пілігрымкі.

Першая пілігрымка, Росіца – Будслаў, была напрыканцы чэрвеня. Плянуючы свой удзел, крыху вагаўся: яна васьмідзённая, трэба прайсьці 218 кілямэтраў. Але вырашыў: трэба ісьці. Да Росіцы даехалі цягніком, а ўжо з Росіцы ішлі пешкі. У першы дзень надвор'е было кепскае, халодна, да самага Верхнядзьвінску ліў дождж. Змоклі ўсе, але было цікава пераадольваць сябе і цяжкасьці, якія стварала надвор'е.

Калі дайшлі да Верхнядзьвінску, першае жаданьне было трапіць у лазьню. І, дзякуй Богу, нас узяў да сябе гаспадар, які яе меў. Я кажу: вы мяне не карміце, але затапіце лазьню. Залез на палок, адагрэўся – гэта было шчасьце.

Зь Верхнядзьвінску ішлі да Мёраў. Мёры спадабаліся: старажытны касьцёл на беразе возера, надзвычай прыгожы будынак.

Зь Мёраў накіраваліся ў Германавічы. Там адбыўся цікавы выпадак. Ля касьцёлу да мяне зьвярнулася жанчына:

– Вас яшчэ ніхто не запрашаў на начлег?

Пілігрымаў было небагата, а тых, хто жадаў запрасіць да сябе ў хату, – значна больш. І кожны імкнуўся ўзяць хаця б аднаго пілігрыма, бо сьвятар сказаў, што гэта тое самае, як запрасіць да сябе Ісуса Хрыста.

Увечары жанчына патлумачыла, чаму з усіх выбрала менавіта мяне:

– Я калі Вас убачыла, дык заплакала. Думаю: гэтага чалавека вазьму абавязкова.

А справа, відаць, у тым, што ў мяне была доўгая барада, выглядаў я стомленым, і яна вырашыла, што мне гадоў дзевяноста. Дый на яе пытаньне адрэагаваў я досыць своеасабліва:

– А каму я патрэбны?!

З Германавічаў пайшлі ў Задарожжа, з Задарожжа – у Падсьвільле, з Падсьвільля – да Крулеўшчыны. Потым Параф'янава. І з Параф'янава мы прыйшлі ў Будслаў.

У апошні дзень, як і ў першы, было вельмі халодна, ізноў цэлы дзень ліў дождж. Намёты ставілі пры неспрыяльным надвор'і, але і яны не ратавалі ад холаду. І тым ня менш панавала неймавернае адчуваньне шчасьця. Было шмат людзей, сярод якіх багата моладзі.

Другая пілігрымка – наша, грэка-каталіцкая – зь Віцебску да Полацку. Пяцідзённая. Гэтым шляхам хаджу ня першы год. Па дваццаць кілямэтраў у дзень: Заронава, Шуміліна, Обаль, Гараны, Полацак.

У Полацку нас пусьцілі ў сьвятую Сафію, сьвятар адслужыў службу, што для мене гэта было надзвычайнай падзеяй. У Сафію я трапіў упершыню. Найпрыгажэйшы беларускі храм!

Трэцяя пілігрымка: Полацак – Росіца. Па гэтым маршруце ішоў у трэці раз. Працягласьць – кілямэтраў сто пяць. Першы этап да Дзісны цяжкі – сорак пяць кілямэтраў. Два наступныя – ужо па дваццаць зь нечым. У Росіцы для мяне сталася незабыўнай начная дарога са сьвечкамі да помніку ў памяць па спаленых фашыстамі беларусах. Загінула больш як паўтары тысячы чалавек разам з двума каталіцкімі сьвятарамі-пакутнікамі Юрыем Кашырам і Антоніем Ляшчэвічам. Немцы іх адпускалі, але тыя пайшлі на сьмерць разам са сваімі братамі.

Чацьвёртую пілігрымку, Глыбокае – Браслаў, я прайшоў упершыню. Пілігрымка спадабалася. Там вельмі прасунуты сьвятар – ксёндз Мікалай, вельмі камунікабэльны. Напачатку нас было чалавек шэсьцьдзесят, а напрыканцы ўжо чалавек сто. Ішлі тры дні. У браслаўскім касьцёле была служба. На сьвяточныя мерапрыемствы прыехаў мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч.

Пятая пілігрымка была непрацяглая: Івацэвічы – Лагішын. Вярнуўся зь яе 22 жніўня. Заходзілі ў вёску Бабровічы, дзе падчас вайны быў замардаваны ўніяцкі сьвятар, парах мясцовай парафіі Баляслаў Пачопка.

Нас вельмі добра сустрэлі ў Лагішыне. У мястэчку сабралася надта багата вернікаў-каталікоў. І кожны намагаўся запрасіць да сябе пілігрыма. У вёсцы вельмі прыгожыя праваслаўны храм і каталіцкі касьцёл. Палешукі ў параўнаньні з усходнімі беларусамі досыць упартыя людзі. Яны не згінаюцца перад абставінамі. Мы начавалі ў гаспадара, які ведае, дзе была прыватная зямля ягоных продкаў, якую адабралі саветы. Ён з гонарам нам яе паказваў.

За лета Вы прайшлі больш за паўтысячы кілямэтраў. Дзеля чаго ўсё гэта? Што асабіста Вам даюць такія падарожжы?

Асабіста для мяне пілігрымкі – неацэнны скарб. Найперш, гэта новыя знаёмствы. Хадзіць у пілігрымкі я пачаў у 2013 годзе. Зь іх тры пілігрымкі, зь Віцебску да Будслава, я езьдзіў на ровары. А ў пешых пілігрымках на працягу вось гэтых пяці гадоў са мной заўсёды мой кій. Я падлічыў, ён вытрымаў 12 пілігрымак. Ён ужо сьцёрся, стаў караткаватым. Дык вось мае знаёмыя з нашай парафіі абяцалі мне зрабіць новы. І канцавік зробяць мэталёвы, каб не сьціраўся. Ёсьць стымул ісьці ў новыя пілігрымкі. У наступным годзе, калі ўсё будзе добра, калі здолею фізычна, то пайду, бо цягне мяне туды. Бо там ты ў атмасфэры любові. Мы молімся, увесь час ідуць размовы.

Я так падлічыў, што за пяць пілігрымак я прайшоў больш за 550 кілямэтраў. Вядома, суставы балелі, але не зьвяртаеш на гэта ўвагі, таму што было цікава. Ішлі зь любоўю да Госпада і да людзей. Адно аднаму дапамагалі. Там сапраўды была атмасфэра любові і сяброўства. Калі нехта адстае, калі некаму цяжка, кожны намагаецца дапамагчы, нешта паднесьці. Я ўжо чалавек не маладога веку. Сяду на траву – падаецца, каб мне падняцца, трэба пад'ёмны кран. А там ежу раздаюць – таму падаю сваю місачку і прашу некага з малых дапамагчы.

Я ўжо сказаў, што ў пілігрымкі хаджу са сваім кіем. Малыя хлопцы, бачачы, пераймаюцца, бяруць нейкія нязручныя ламакі. Дык я сьцізорыкам даводжу іхныя кіі да ладу. І да канца пілігрымкі яны ідуць поруч са мной. Не адстаюць, сьпяваюць разам з усімі песьні. На падыходзе да Браслава ўдзельнікі пілігрымкі засьпявалі. Я кажу: «Хлопцы, не падвядзіце старога». Дык у іх, ты ведаеш, нават голас асіп ад напругі. Я гляджу, пакаленьне расьце неблагое, гэта ж ужо чвэрць стагодзьдзя нашай незалежнасьці.

У сувязі з гэтым, мо выкажаце сваё меркаваньне пра маладое пакаленьне беларусаў?

У значнай сваёй масе ў нашых пілігрымках ішла моладзь, школьнікі. І гэта радуе. Такіх, як я, – адзінкі. Распавяду пра хлопчыка Данііла, шасьціклясьніка. У яго вельмі цяжкі лёс. Ён мяне апякаў, а я яго. Прыгадваю, у Браславе адбыўся кранальны выпадак. Ад касьцёлу да школы, дзе мы начавалі, кілямэтры два. Дык вось увечары, ужо цямнела, ён пачаў за мяне хвалявацца. Я на той час быў у касьцёле. Маўляў, ці знойдзе гэты стары ўначы дарогу да школы? Яму адказалі, што знойдзе, бо дарослы. Не паверыў! Прыйшоў да касьцёлу, знайшоў мяне. Чую: нехта штурхае ў бок, падымаю голаў – Данілка. І толькі пасьля таго, як я яго супакоіў, што знайду дарогу, ён пакінуў мяне. Дык вось гэты факт для мяне – твар сучаснага беларускага пакаленьня! І што б там нашыя ворагі не меркавалі – гэтае пакаленьне ніхто на калені не паставіць! Ніводнага шансу ні ў якога ворагу няма!

На разьвітаньне кажу яму: «Трымайся касьцёлу, а ў наступным годзе прыходзь у пілігрымку, калі атрымаецца, і я прыеду». Мяркую зрабіць і прывесьці хлопцам два добрыя кіі.

Барыс Ханонавіч, а ці нейкім чынам палітыка сустракае Вас у гэтых пілігрымках?

Пра палітыку ў пілігрымках стараемся не размаўляць, там іншая атмасфэра. Але ж людзі ведаюць, хто я такі. А хто ня ведае, дык даведваецца пасьля.

С. Горкі

Пакінуць камэнтар